Familienaam Wilpost --> Wilphorst

Onlangs maakte ik met een wat oudere reisgenote een nostalgisch toertje door en langs de noordoostkant van Groningen. Denk daarbij aan Harkstede, Roodehaan, Noorddijk, Kardinge, Zuidwolde etcetera. Op de terugweg reden we langs Euvelgunne. Daar wist mijn reisgenote nog het een en ander van. Hier woonde die, daar woonde die en dáar stond de boerderij van een boer Wilpost, vertelde ze. "Wilpost? Geen Post?" vroeg ik na, want deze naam had ik nog nooit gehoord. "Nee", antwoordde ze, "het was Wilpost." Dat nam ik voor kennisgeving aan en ik nam me voor deze bijzondere familienaam eens te gaan onderzoeken. 

Zo gezegd, zo gedaan. Eerst op google. Ik kan alleen maar zeggen: google dat woord niet! De onzedige voorstellen vliegen om je oren.  Vervolgens besloot ik - naar adem happend - dan maar in de database van allegroningers.nl te zoeken, echter zonder resultaat. Dat vond ik op zijn minst apart, maar ik ging ervanuit dat Delpher me verder zou helpen: in de familieadvertenties moeten ze toch voorkomen, zou ik denken. Ik vond zegge en schrijve twee berichten. Eén geboorteannonce in de Groninger Courant uit 1807, door Jantje Wilpost, wed. E. Beerta en in een Delftse Courant van 1901 wordt Wilpost als een plaats in Afrika genoemd, in een artikel over de Boerenoorlog*1).  Ik besloot me maar te richten op de eerste: Jantje Wilpost uit Groningen. Aanknopingspunt was dat haar echtgenoot drie weken te voren was overleden en dat zij heden, 15 mei 1807, was bevallen van een welgeschapen dochter. 

Jantje was dus gehuwd geweest met ene E. Beerta. Lang leve allegroningers.nl: al gauw vond ik het echtpaar. Op 2 december 1804 trouwde Egbert Beerta, te Groningen kerkelijk met Jantje Wilphorst, die ook uit Groningen kwam. Jantje was de dochter van Willem Wilphorst (broodbakker) die haar bij het huwelijk, dat behalve in de kerk ook op het Raadshuis te Groningen werd voltrokken, vertegenwoordigde. Jantjen is gedoopt op 19 februari 1783 in Groningen, haar moeder was Catharina Niemeijers. Egbert Beerta was een zoon van Claas Beerta en Trijntje Egberts, gedoopt in Groningen op 19 november 1776. De ouders woonden bij het kleine Poortje. 

Jantje (ook wel Jantien) en broodbakker Egbert Beerta kregen in 1805 een zoon Claas, die ze op vrijdag 22 november lieten dopen. Ze woonden aan de Raamstraat in Groningen. Spijtig genoeg overleed Egbert al snel en hij werd op 19 april 1807 begraven in Groningen*2). Zijn weduwe Jantje was hoogzwanger en liet op 27 mei 1807 haar dochtertje Egberdina Katharina dopen. Het echtpaar was ondertussen verhuisd naar de Rademarkt *3).

Jantje vond een nieuwe echtgenoot in Jacob Smit, zoon van Derk Smit en Fenna Groothuis. Hij was, net als Egbert Beerta, bakker van beroep en kwam ook uit Groningen. Jacob Smit en Jantje Wilphorst gingen in ondertrouw op zaterdag 20 april (grasmaand) 1811 in Groningen, en ze trouwden als Jacob Smet en Jantje Wilphorst op 5 mei 1811. En toen sloeg het noodlot opnieuw toe: slechts een goede maand na het huwelijk overleed Jacob. Op 10 juni 1811 werd hij begraven in Groningen. En als in een slecht filmscenario liet ook hij zijn echtgenote zwanger achter. Acht maanden later, op 13 februari 1812 beviel Jantje Wilphorst van een zoontje, Jacob Willem Smit. Een vroedvrouw deed, vergezeld van beide grootvaders, aangifte. Jantje woonde toen op de Rademarkt, letter G, nr 164, Groningen.

Jantje hertrouwde niet weer en ze woonde op het eind van haar leven in het Heilige Geest Gasthuis in Groningen.  Op  26 januari 1875 is ze daar overleden. 

Hoe ging het verder met haar kinderen? 

Jantjes kinderen van Egbert Beerta bleven ongehuwd. Zoon Claas Beerta is overleden op 14 september 1887 in Groningen, laatst gewoond hebbende in het Heilige Geest Gasthuis. Dochter Egberdina Katharina Beerta, overleden op 24 januari 1862 Groningen, laatst gewoond hebbende voor de Heerepoort, letter R. 

Zoon Jacob Willem Smit werd ook bakker en trouwde op 26 november 1835 met de vier jaar oudere Geesjen Bolma (zich noemende Bosman), d.v. Willem Geerts Bosman en Aaltje de Vries. Haar vader was steenhouwer. Geesjen overleed op  19-11-1840 in Groningen. Jacob Willem Smit is rond 1879 in Londen overleden na een verrassende carrièreswitch: van broodbakker in Groningen naar kastelein in Londen.   Uit dit huwelijk de volgende kinderen: 

  • Jantje Smit, geëcht bij huwelijk ouders, geboren op 6 april 1835 te Groningen, overleden op 4 december 1910, Groningen; 
  • Aaltje Smit, geboren 20 december 1836, Groningen, overleden op 28 maart 1884 te Groningen, in haar ovl akte staat het overlijden van haar vader, te Londen, vermeld. ;
  • Egberdina Smit, geboren 09 november 1838 te Groningen, overleden ? (mogelijk in Londen, na 1861)
  • Wilmiena Smit, geboren 29 oktober 1840 te Groningen, overleden op 10 december 1910 te Groningen; huwde 1 mei 1871 in Groningen met Jacob Albronda (schoenmaker) 25 jaar oud, geboren 11 februari 1846 te Groningen, overleden op 14 juni 1921 te Groningen.

Jacob Willem Smit (Jacob William Smith) bleek in Londen een tweede gezin te hebben (een vondst van geneatine.blog.nl). Zijn dochter Egberdina Smit is meeverhuisd naar Engeland. In de census van 1861 komen ze samen voor. Jacob is hertrouwd met "Haiderkeen"(Hinderkien?) Smit, geboren rond 1825 en samen hadden zij een dochtertje, Henrietta Smit, geboren rond 1859. Allen zijn geregistreerd als Holland British Subject. In hun gezin is nog een dienstknecht van 15 jaar oud, Jacob Smit. *5)

Om tenslotte nog even op de boer uit Euvelgunne terug te komen: dat bleek om Albert Wilphorst *4) te gaan. En inderdaad, in efficiënt Gronings is dat: WILPOST

 


*1) https://nl.wikipedia.org/wiki/Boerenoorlogen
*2) allegroningers.nl: Ekbert Beerta, wonende aan de Raamstraat, nalatende 1 kind.
*3) allegroningers.nl: Egberdina Katharina, dv Egbert Beerta & Jantjen Wilphorst, Ehelieden op het Raademarckt - de Vader overleden. 
*4) Albert Wilphorst, geboren 14 december 1868 te Helpman, gem. Haren, overleden op 28 mei 1948 in Euvelgunne, zv Jan, landbouwer en Geesje Jansen,
huwt  27-04-1901 te Ten Boer met Fenna Annette Bakker 26 jaar oud, Wittewierum, overleden op 26 februari 1963 in Euvelgunne, dv Petrus, landbouwer en Gezina Reinders
Uit dit huwelijk:
  • Jan Egbert Wilphorst, geboren 6 februari 1902 te Euvelgunne gem. Noorddijk, overleden te Middelbert, 19 februari 1989.
  • Geziena Petrina Wilphorst geboren 31 januari 1905 te Euvelgunne gem. Noorddijk.
Na het overlijden van Fenna Wilphorst - Bakker werd de boerderij door de erfgenamen verkocht. 
 
*5) "England and Wales Census, 1861," database with images, FamilySearch (https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:Q2ML-VPXS : 10 December 2017), Jacob Smit, St Paul Shadwell, London, Middlesex, England; from "1861 England, Scotland and Wales census," database and images, findmypast (http://www.findmypast.com : n.d.); citing PRO RG 9, The National Archives, Kew, Surrey.
 
©yinnar.nl 2019