Johannes Hansma was de zoon van Gosse Johannes Hansma en Martje Alberts Tibma. De familie Hansma was door armoede en economische recessie uit Blija naar Groningen gedreven, zoals zovelen in die tijd.

Broer Albert kwam in dienst van de PTT en haalde daar zijn pensioen. Hij en zijn gezin leefden in Kropswolde en deelden een boerderij met de familie Udema (Frouwko en Annechien Duursema). Vader Gosse was overleden in 1905. Weduwe Martje bleef achter aan de Jakobsstraat 35 in Groningen en woonde aan het eind van haar leven in bij zoon Albert in Kropswolde.

Johannes scheen geen baan voor langere tijd te kunnen behouden. Veel generatiegenoten beproefden hun geluk elders. Pieter Udema vertrok naar de USA, Cornelis Radsma naar Zwitserland. Wellicht gedreven door zucht naar avontuur vertrok Johannes naar de Verenigde Staten, dat moet in 1909 zijn geweest, volgens de immigratierecords van Ellis Island. Als dit klopt, betekent dat dat Johannes nog weer is teruggekeerd naar Nederland in de periode tussen 1909 en 1912. Het kan ook heel goed zijn, dat dit slechts een administratieve terugkeer is geweest. 

Een paar minuten voor middernacht op 14 april 1912 verging het luxe Engelse passagiersschip de Titanic, op haar eerste reis van Southampton naar New York, na een aanvaring met een ijsberg. Bij dit scheepsongeluk vonden ongeveer 1500 opvarenden de dood. Voor deze bijzondere reis hadden zich vele beroemde en rijke mensen aangemeld. Zo bevonden zich onder de slachtoffers de Amerikaanse miljonairs Benjamin Guggenheim, Isodor Straus en John Astor. De tocht naar New York was de eerste vaart van een schip dat als onzinkbaar werd beschouwd. Zestien waterdichte compartimenten zouden moeten voorkomen dat het schip zou kunnen vergaan. De Titanic was het grootste en meest pretentieuze passagiersschip toen het gebouwd werd. Het schip was 46.329 groot. De door de Engelse werf Harland and Wolff gebouwde Titanic was 269 meter lang en 28 meter breed. 

Hoe dan ook: deze ramp hield Johannes niet aan wal. 5 maanden na 'Titanic',op 14 september 1912, stapte Johannes in Rotterdam aan boord van het stoomschip 'Nieuw Amsterdam' van de Holland Amerika Lijn om te arriveren op Ellis Island op 23 september van hetzelfde jaar. Hij was toen 34 jaar oud. 

 Eenmaal gearriveerd in Amerika was zijn bestemming aldaar Paterson in New Jersey. Een mijnwerkerstad, waar vast en zeker werk te vinden was voor een smid (dit beroep had hij geregistreerd in zijn immigratiepapieren)! Hij zou gaan naar een vriend of relatie, nl. Frits Lochmann, Riverstreet, Paterson. Dit zou een arbeidsbemiddelaar kunnen zijn geweest.

In zijn immigratiepapieren was vermeld dat zijn naaste verwante zijn moeder Martje Typma (sic) was. Hij bezat 30 US Dollars. Zijn reis was door hemzelf betaald en zijn woonplaats in Amerika was volgens zijn opgave Jacksonville, Fla. en hij was een zgn. NON IMMIGRANT ALIEN. Zijn 'last permanent residence' was Country US of A. Hij gaf aan al eerder in Amerika te zijn geweest, nl. in 1909. Was hij toen bij broer Alberts buurjongen Pieter Udema geweest? Die was al eerder geemigreerd en correspondeerde met de familie in Kropswolde.

Uit zijn papieren blijkt verder dat hij 5 feet 5 inches groot was, blauwe ogen en bruin haar had.

In 1929 heeft Albert Hansma via de Nederlandse Ambassade de opsporing van de dan vermiste Johannes verzocht. Met succes. Johannes werd opgespoord. Zeven jaar later is het weer mis: Johannes lijkt van de aardbodem verdwenen. Deze keer wordt hij niet gevonden.

Voor de naaste familie was het een raadsel wat er met hem is gebeurd. De tweede Wereld Oorlog vond plaats, zijn moeder overleed, zijn broer stierf; Johannes was uit beeld.

Naschrift 18-02-2012 : lang leve het internettijdperk! De wereld wordt kleiner, tips komen van overal en zo kwam het dat ik inmiddels een "lead" naar Johannes heb gevonden. Hij is sowieso in 1940 geregistreerd als "Alien" in de 1940 census . Johannes is uiteindelijk amerikaans staatsburger geworden in 1943. 

 

Johannes traveled to the USA on the ship SS Nieuw Amsterdam (1).

Built by Harlan & Wolff Limited, Belfast, Northern Ireland, 1906. 16,967 gross tons; 615 (bp) feet long; 68 feet wide. Steam quadruple expansion engines, twin screw.  Service speed 16 knots.  2,886 passengers (440 first class, 246 second class, 2,200 third class).

Built for Holland - America Line, Dutch flag, in 1906 and named Nieuw Amsterdam. Rotterdam-New York service. Last major liner to be fitted with auxiliary sails. Broken up in Japan in 1932. [609]

My great-grandfathers brother, Johannes Hansma, born in 1878, left Rotterdam on September 14th, 1912. On arrival in USA he mentioned to go to Paterson N.J. to join Frits Lochmann (a friend of his, according to the passengers Manifest, but he might also have been a middleman.). 
He worked as a blacksmith, but he also had a job in an industrial factory. He had lived in a boardinghouse, boarded by a mrs Mary Scalfari, but had left this house and no-one knew whereto. 
Johannes went missing sometime around 1929. He then lived in Buffalo USA. His brother started a search through the Dutch Ambassy and was succesful. Johannes was found.   Can anybody help me find more information on Johannes death, his whereabouts during his life in USA or, give me useful tips on archives?
Also I would like to know where data on his first trip to the USA (1909) can be found. It wasn't registered in Ellis Island files.