Albert Hansma (1874-1940) noteerde in 1912 onderstaande gegevens in een schriftje:

 

"Het Centraal Bureau voor de Statistiek deelt in de Staatsct het bevolkingscijfer van het Rijk mede, op 1 januari 1912. Er blijkt uit, dat in de verschillende provincien op genoemden datum woonden:

Provincien

Mannen

Vrouwen

Totaal

N.Brabant

319.258

320.249

639.507

Gelderland

330.056

324.263

654.319

Z. Holland

703.394

740.473

1.443.867

N. Holland

552.548

585.873

1.138.421

Zeeland

116.921

118.086

235.007

Utrecht

144.414

150.516

294.930

Friesland

183.160

181.255

364.415

Overijssel

198.507

193.234

391.741

Groningen

165.110

168.107

333.217

Drente

92.371

86.190

178.561

Limburg

177.659

170.808

348.467

Totaal

2.983.398

3.039.054

6.022.452

Het aantal geborenen bedroeg 27.83 op 1.000 inwoners der gemiddelde bevolking voor het Rijk; voor de bovengenoemde groepen van gemeenten, resp. 25.14, 24.76, 27.77, 29.28 en 29.25.

Het aantal overledenen bedroeg in diezelfde volgorde, 14.50, 12.21, 13.24, 13.71, 15.23 en 16.15 op 1000 inwoners. De toeneming door meer geboorte dan sterfte was 79.745 zielen of 13.41 per duizend inwoners der aanvangsbevolking op 1 januari 1911. Door meerder vertrek dan vestiging nam de bevolking in totaal af met 2818 of 0.47 per duizend.

De gemeenten met een bevolking van meer dan 100.000 inwoners en die met een bevolking van 50.000 - 100.000 inwoners vermeerderden door meer vestiging, resp. met 4.99 en 1.99 per 1.000.

De overige groepen van gemeenten verminderden door meer vertrek resp. met 3.04, 1.05 en 3.85 per 1.000.

De gemeenten Zwolle, Den Helder, s Hertogenbosch en Breda wijzen, in meerdere of in mindere mate, op afneming der bevolking. Verder bedroeg het aantal levenloos aangegeven kinderen in 1911: 3.656 van het mannelijk geslacht en 2.982 van het vrouwelijk geslacht. Op 1.000 geboren kwamen in het Rijk 38.84 levenloos aangegevenen voor."

Bovenstaande is een integrale transcriptie van de tekst van Albert Hansma.

 

December 2011: 100 jaar later besluit een achterachterkleindochter van Albert Hansma, leerling aan het gymnasium, juist deze gegevens te gebruiken voor een wiskunde-opdracht, thema statistiek. Het blijft in de familie...maar zij gebruikte inmiddels wel pc!