Sebes / Luppes, Blijham

Onlangs had ik een aardige puzzel. Een Harm Sebes komt voor in verscheidene akten in Blijham. Voor mij was het even puzzelen hoe hij gelieerd was aan een familie Luppes/Engels. Volgens mij zit het zo:

  1. Sebo / Sebe x vermoedelijk Diewer / Dewer:

    1. k. Gert Sebes * 1600 x  Frouwe Roelfs, Frouwe * 1605 
    2. k. Harmen Sebes  aka Herman Sebes, x Doe
    3. k. Haike Sebes x Alke Harmens, k. Diewer Haikes x Gerdt Alefs (smit)
    4. k. Hille Seben x Ocko Bolens, k.  Aeilko, d. 18-05-1623 Blijham
    5. k. Haeijko Sebens x 1) 02-09-1622 Haeijke Edtzens, bg: Jan Peters, oom en voormond, Gerdt Sebens, broer, Peter Sebens, broer, Ocko Bolens, zwager, Hanne Jans, tr. 2) Alke Barkelagen, 25-06-1626 Blijham. kk. Sebe Haikes 11-08-1639
    6. k. Peter Sebens x Eelste  Alerts (Alerts en Doe gewezen ehelieden dochter, genoemd wordt haar zalige vader Alert Johans, Harmen Sebes geh. met Doe) 

N.B. de naam Alert kan ook als Ooldert of Olert voorkomen.

1.a. Gert Sebes, Gertt Sebes * 1600 x Frouwe Roelfs, Frouwe * 1605 

  1. k. Dewer Geerts? HC met Enne Auties
  2. k. Luppe Geerts  D. Blijham 16-01-1625
  3. K. Trijne Geerts x Jan Wubbes (er is een Berend Roelfs, oom)
  4. k. Geertruit Geerts x Hindrik Meinders? 
  5. k. Anne Geerts x Heere Edzarts (voor bruid moeder tekent Frouwe Roelfs, stiefvader, Harmen Sebes, Jan Wubbes, Haike Sebes)
  6. k. Sebo Geerts x Bauwe Alers, 
  7. k. Louwe Geerts? HC met Claes Jacobs

Weduwe Frouwe Roelfs, ook Frouwe Luppes hertrouwt met Luppe Alerts/Alers 

Roelf:

  1. k. Frouwe Roelfs x 1.a.) Gert Sebes, x 2) Luppe Alerts 
  2. k. Berent Roelfs

1.b. Harmen Sebes is de broer van Gert Sebes, die was getrouwd met Harmens zuster Frouwe Roelfs. Frouwe hertrouwt met Luppe Alerts. Gert Sebes’ zoon Sebo Geerts trouwt met een zus van Luppe Alerts, Bauwe Luppes.

Herman Sebes (Harmen Sebes) x Engell :

  1. k. Hermannus Harmens d. 13-02-1625, Blijham
  2. k. Swaantie Harmens x Wiltjo Broers, x 13-04-1641 Blijham
  3. k. Sebe Harmens
  4. k. Boele Harmens x Nantje Broers (aanwezig voor hem: Harmen Sebes, vader, Berent Roelfs, oom, Phebo Hemmes, zwager; Luppe Boeles, Sijnko Boeles

Harmen Sebes x 2) Doe nn

Harmen Sebes x 3)  Fosse Reiners

Alert was gehuwd met nn: 

  1. k. Luppe Alerts, kk, Doe Luppes, Melle Luppes
  2. k. Jan Alerts
  3. k. Bauwe Alers x 1.a.5.) Sebo Geerts 1631 (genoemd zijn overleden vader en haar moeder met Jan Alerts en Luppe Alerts broers, ook ondertekening van Haike Sebes, Oomke Aises, Hindrik Jans, voor hem: Frouwe Roelfs, Luppe Alerts, Harmen Sebes, Berent Roelfs, Jan Abels

Bron:

Groninger archieven: allegroningers.nl

Familysearch: kerspelzegels Westerwolde




Verzetsheld Gerrit Imbos – al jong in staat tot heldendaad

“Dertien-jarige jongen uit Foxhol onderscheiden”

Haagse Post 1935

Foxhol kent een drietal verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog: Klaas Nieboer, Evert Radema en Gerrit Imbos. Jaarlijks, op vier mei, worden zij herdacht. 

Dit blog voegt iets toe aan wat we weten over de laatstgenoemde. Gerrit Imbos bleek al jong een heuse heldendaad te hebben verricht door het redden van een kind. 

In het vroege voorjaar van 1935 raakte een klein kindje te water in het Kattegat, dat de uitmonding van het Winschoterdiep in het Foxholstermeer vormde. Het hulpeloze kind dreef, met het gezicht naar beneden, al gauw drie meter van de kant. Hulp was niet voorhanden: volgens de krant stonden er een paar kleine kinderen en een oude vrouw op de kant om hulp te roepen.
Gerrit kwam op het hulpgeroep af en bedacht zich niet. Hij sprong in het water en redde het kind. 

De jonge held was naast dapper ook nog eens bescheiden, beschrijft het hoofd van de school: de heldendaad werd door anderen verteld, niet door Gerrit. 

Het schoolhoofd schreef een bericht naar de Haagse Post en zo ontving Gerrit voor deze moedige actie een taart van de Post. 

“Provinciale Geldersche en Nijmeegsche courant”. Nijmegen, 03-04-1935. 1

Stamreeks:

  1. Gerrit Imbos, geboren 21-07-1921 te Foxhol, overleden op 4 mei 1943, Hoogezand (door de Duitsers gefusilleerd voor Beukema’s fabriek, aldaar), zoon van Gerrit Imbos (2) en Geerdina Veld, geboren 19 mei 1851, overleden op 13 september 1977, dochter van Hinderikus Veld en Antje Vos;
  2. Gerrit Imbos, geboren 04-08-1886 te Slochteren, overleden op 10-02-1959 te Foxhol,zoon van Jakob Fokkes Imbos (3) en Lutgerdina Klootsema, w.v. Pieter van Bruggen, landbouwerse, dochter van Tjaart Gerrits Klootsema en Aaltje Jans Schipper, landbouwers; 
  3. Jakob Fokkes Imbos, (Jakob Fokko Imbos) geboren 14-04-1856 te Schildwolde, overleden op 08-08-1889 te Slochteren, was een zoon van Pieter Imbos (4) en Hinderika Buiters Hamminga (ook Hinderika Ruiters of Hinderika Buiters), ouders gehuwd 28-12-1842 te Slochteren);
  4. Pieter Imbos, geboren 24-04-1824 te Schildwolde, overleden op 02-03-1872 te Slochteren, landbouwer, zoon van Johan Harm Imbos (5) en Aaltje Pieters ter Laan, landbouwerse, getrouwd op 16-12-1823 te Slochteren. Aaltje Pieters hertrouwt met Fokke Boeles Hamminga;
  5. Johann Hermann Imbusch/Johan Harm Imbos (Johann Hermen Imbos; doorgaans Harm Imbos genoemd)(Doop 1790, Gerd Henrich Imbusch (6), M. Anne Margrethe B…. Inf. Johann Hermann, natus den 21ten, bapt. den 26 Dec.), geboren 21-12-1790 te Engter, Osnabrück, Duitsland, in ..-01-1808 is Johann Henrich Imbusch nach Bramsche vertrokken, overleden op 01-09-1826 te Slochteren, zoon van Hindrik Imbos en Grietje Broens;
  6. Gerdt Henrich im Busche/Geert Hindriks Imbos (Gerd Hinrich Imbusch, Hindrik Imbos), overleden 21-6-1800 te Engter, Osnabrück, gehuwd met Margaretha Bruning (Cathrine Margrete Inbusch, Grietje Broens), overleden 27-3-1800 te Engter. Huwelijk te Engter, 30-11-1781 Gerdt Henrich im Busche mit Catharina Margaretha Brünings. 





Beurtvaartgids 1921

Ergens in mijn collectie lag nog een exemplaar van een beurtvaartgids uit 1921.

Zonde om bij oud papier te gooien, dacht ik. Het leek me meer iets voor archief of museum.

Onlangs afgegeven bij het Veenkoloniaal Museum in Veendam, in de hoop dat het daar op zijn plek is. Zo niet, dan vinden ze er vast de juiste bestemming voor.




Krakershorn, Foxhol

Toevalsvondst:

Perceelsnamen: Foxhol, Krakershorn bij het meer, hooiland  

Bron: Advertentie. “Groninger courant”. Groningen, 03-12-1802, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-02-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010159390:mpeg21:p003




Archeologische vondst Foxholstermeer

“Bij het verrigten van de werkzaamheden aan den spoorweg van Groningen naar Winschoten en de Hannoversche grenzen, kort bij het Foxholstermeer, is een gedenkstuk uit den aiouden tijd ontdekt, namelijk de fundering van eene kerk. Daarbij zijn eenige overgebleven stukken zeer fraai bekapte ramen te voorschijn gekomen.”

Binnenlandsche Nieuwstijdingen. STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER.. “Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant : staats-, handels-, nieuws- en advertentieblad”. Zwolle, 01-08-1866, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:000018631:mpeg21:p001

BERIGTEN UIT DE PROVINCIEN.. “Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage”. ‘s-Gravenhage, 21-08-1866, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:000024668:mpeg21:p003

Advertentie. “Venloosch weekblad”. Venloo, 01-09-1866. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMGAVL01:000002378:mpeg21:p003




De dood in de sloot

Nanko Medendorp en Nicolaas Bakker +1847 Foxhol

Toen ik bovenstaande -trieste- artikeltje las, leek het me niet zo moeilijk om uit te vinden wie de beide jongelingen waren. En dat was het ook niet. Een snelle query op datum en plaats et voilá. Wat ik echter niet verwachtte, was dat ik de slachtoffers al ‘kende’.

Eén dag ervoor schreef ik namelijk het blog over Lange Oamel uut Foxhol wiens achternaam onbekend zou zijn. Dit bleek bij onderzoek te gaan over Amel Medendorp, in het vroegere Foxhol bekend als één van de kleurrijke figuren die daar woonden. Bij het onderzoek naar het gezin waaruit hij stamde, bleek dat zijn jongere broer Nanneco op 23-jarige leeftijd was gestorven.

Het is toch wel heel toevallig dat bovenstaand berichtje betrekking blijkt te hebben op deze Nanneco (Nanko) Medendorp (23j) en het jongetje Nicolaas Bakker(7j). Nicolaas was het tweede zoontje van Geert Pieters Bakker en Aaltje Andreae. Deze Aaltje was ik in het eerdere onderzoek al tegengekomen als echtgenote van Amel Medendorps oudere broer Cornelis. Aaltje was ten tijde van het overlijden van Nicolaas in verwachting van het eerste en enige kind dat ze met Cornelis Medendorp zou krijgen.

Wat ik óók niet had verwacht, was dat dat zowel Nanko als Nicolaas volgens de aangevers beiden op hetzelfde adres woonden, namelijk in huis letter B, nummer 11 te Foxhol. Nanko woonde eerder in Foxham en Martenshoek. Het is natuurlijk mogelijk.

Nanko’s broer Cornelis was zoals gezegd getrouwd met Aaltje Andreae (Andree), die sedert 19 februari 1847 weduwe was van Geert Pieters Bakker, trekschipper van beroep. Tussen Aaltje en Geert was een leeftijdsverschil van 17 jaar. Aaltje was 22 toen ze met Geert trouwde, die toen al twee keer getrouwd was en in beide huwelijken kinderen had verwekt. Huis letter B, nummer 11 is via Geerts eerste vrouw Trijntje Harms Bleker in zijn bezit gekomen. Haar voorkind, Harmanna Krol, erft de helft van deze woning op 21 maart 1825. Als moeder Trijntje medio maart 1827 sterft, wordt Harmanna – voor zover ik kan bepalen – samen met haar halfbroertje Petrus Bakker erfgenaam voor het moederlijke deel. Ze zou dan 3/4 eigendom van de woning hebben. Niet dat Harmanna daar iets aan heeft: ze sterft binnen zes weken na haar moeder en het lijkt mij voor de hand liggend dat de weduwnaar de woning van de erfgenamen heeft overgenomen. Hij woonde er immers toch al.

De gezinskaart van Nanko Medendorp is te vinden in de blog Kiekerekie Poeie.

Hieronder het verloop van de bewoning van huis B nr. 11 in Foxhol door de families Krol-Bleker, Bakker-Andree en Medendorp:

Trientje Harms Bleker (22), gedoopt 07-04-1793 in Hoogezand, dv Harm Hindriks Bleker (broodbakker) en Bina Jans, wonende te Martenshoek, huwt op 10-02-1816 te Hoogezand met Gerrit Gerrits Krol (32), schippersknecht, woont Martenshoek zv Gerrit Robes en Tjakje Jans, overleden op 24-01-1825 in huis Letter B, nr 11, te Foxhol (get. Joseph Pekeskamp, kleermaker en Jan Brassinga, schoolonderwijzer). Uit dit huwelijk:

k. Harmanna Krol, geboren aan boord 26-09-1818 te Groningen, ouders liggen met het schip in de Noorderhaven (moeder Catharina Harms Bleker), overleden op de leeftijd van 8 jaar 6 maanden, overleden op 24-03-1827 te Martenshoek gem. Hoogezand (get. Gerrit Pieters Nap, tapper, en Uneko Reinders, winkelier, beide te Martenshoek). Het kind Harmanna erft na het overlijden van haar vader de helft van de woning B nr.11 in Foxhol, in gemeenschap met haar moeder (registratie op 21 maart 1825). Zij heeft haar moeder echter slechts een kleine zes weken overleefd.


Geert Pieters Bakker (trekschipper), zv Pieter Geerts Bakker (arbeider) en Ebeltje Ernst (inlandsch kramersche), gedoopt 12-11-1797 te Hoogezand, leeftijd 49 jaar, geboren te Hoogezand, zeeman (1825), schuitevaarder (1826), trekschipper (1837) overleden in huis letter B, nummer 11, op 19-02-1847 te Foxhol (get. Albert Jans Vossen, kleermaker, Remko Sijbolts Siertsema, schoolonderwijzer, beiden te Foxhol) 

trouwt drie keer: 

H.1.) op 29-12-1825 te Hoogezand 

(get. Derk Jans Spoor, trekschippersknecht, Jan Brassinga, schoolonderwijzer, Hindrik Everts Jonker, trekschippersknecht, alle drie uit Foxhol, Fokke Stopper, zeeman, uit Kalkwijk)

met Trientje Harms Bleker (32), tappersche, dan wonende te Foxhol, d.v. Harm Hindriks Bleker (zeeman) en Bina Jans Mulder, overleden op 15-02-1827 in huis B nr. 11 te Foxhol, gem. Hoogezand (David Jans Braam, tapper, Jan Brassinga, schoolonderwijzer), weduwe van Gerrit Gerrits Krol, overleden in huis B nr. 11 op 24-01-1825 te Foxhol (get. Joseph Pekeskamp, kleermaker, Jan Brassinga, schoolonderwijzer)

k.1.1. Petrus Bakker, geboren 01-10-1826 in huis B nr. 11 te Foxhol (Jan Hindriks Smit, smid en Jan Brassinga, schoolonderwijzer), trouwt 13-8-1853,(get. neef vd bruid en drie goede bekenden uit de schipperswereld) met Janna Kroder, woont dan in Foxhol bij zijn stiefvader Cornelis Medendorp,

Familiebericht. “Nederlandsche staatscourant”. ‘s-Gravenhage, 25-11-1849, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 07-11-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010782804:mpeg21:p003

GRONINGEN, 15 November.. "Groninger courant". Groningen, 16-11-1852, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 07-11-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010773682:mpeg21:p002

Bruidegom krijgt opheffing curatele, door arrondissementsrechtbank Groningen, (inschrijving bevolking: 1850 bij C. Medendorp inwonend) overleden op 22-10-1871 te Groningen.

H.2.) op 18-08-1827 te Hoogezand 

(get. Meindert Reints Sluis, rentenier, oom bruid; Gerrit Hugoos Jager,goede bekende; Ailke Berends de Jonge,aangetrouwde oom bruid, beide landbouwers, Wiert Jans Schoonbeeg, aangehuwde neef bruid)

met Wichertje Sluis (26) leeftijd 26 jaar, gedoopt op 15-02-1801 en geboren te Kropswolde, dv Bron(s) Sluis (landbouwer) en Roelfje Melles, overleden op 31-08-1835 in huis B nr. 11 te Foxhol (get. Wiert Jans Schoonbeeg, winkelier, behuwd neef, Jan Hindriks Smit, smid, nabuur)

k.2.1 – Bakker, geboren 01-07-1829 te Foxhol, overleden op 01-07-1829 te Foxhol gem.Hoogezand. (Jan Filippus Froon, tapper, Wiert Jan Schoonbeeg, winkelier)

k.2.2 Roelfje Bakker geboren 13-04-1831 in huis B nr. 11 te Foxhol (get. Wiert Jans Schoonbeeg, winkelier, Jan Hindriks Belgraver, schoolonderwijzer), overleden huis B nr. 11 op 16-04-1832 te Foxhol (Jan Hindriks Smit, smid, Wiert Jan Schoonbeeg, winkelier)

k.2.3 Roelfie Bakker, geboren 25-11-1832 in huis B nr. 11 te Foxhol (David Jans Braam, tapper, Jan Hindriks Smit, smid),  overleden op 12-07-1836 in huis B nr. 11 te Foxhol (Wiert Jans Schoonbeeg, winkelier, Albert Jans Vossen, kleermaker);

k.2.4 Bronno Bakker, geboren 09-06-1834 in huis B nr. 11 te Foxhol (Lambert Schierbeek, bakker, Jan Hindriks Belgraver, schoolonderwijzer), schippersknecht, overleden op 16-05-1856 te Zoutkamp gem. Ulrum (Teunis Jacobs Kroos, schipper, Martenshoek, Heije Rickers Ruhaak, schipper, Alblasserdam);

k.2.5 Hebelina Bakker, geboren 22-08-1835 in huis B nr.11 te Foxhol (Lambert Schierbeek, Bakker en Wiert Jans Schoonbeeg), overleden op 10-10-1835 in huis B nr.11 te Foxhol (Wiert Jans Schoonbeeg, winkelier, Jan Hindriks Smid, smid)

H.3.) op 16-09-1837 te Hoogezand 

(get. Harm Rosing Andree, broer vd bruid, Hendrik Stoffers de Bij, landbouwer, Harm Everts Heuker, landbouwer, Oetze Atzema Kruiger, predikant, laatste drie goede bekenden, te Kropswolde)

met Aaltje Andree (22), geboren 25-01-1815 te Kropswolde, huis letter 5F (get. Jan Pieters Spijk, Jacob Roelfs Swiers, landbouwers, Kropswolde), dochter van Jacob Cornelis Andree (visscher) en Margien Harms Boschma. Overleden 24-02-1851 in huis B nr. 11 te Foxhol (Albert Jans Vossen, kleermaker, Remko Sybolts Siertsema, schoolonderwijzer)

k.3.1. Jacob Bakker geboren 04-02-1839 te Foxhol, (aangifte door Hinderika van Ham, vroedvrouw, uit Hoogezand, de vader is door ziekte verhinderd aangifte te doen; get. David Braam, tapper, Albert Jans Vossen, winkelier, beiden te Foxhol), overleden op 12-11-1878 te Groningen, echtgenote Jeselina Baas; 

k.3.2. Nicolaas Bakker, geboren 24-12-1841 te Foxhol ( get. David Jans Braam, tapper, Albert Jans Vossen, kleermaker, beiden te Foxhol); overleden op 26-04-1849 te Foxhol, woont huis B nr.11 (get. Albert Jans Vossen, kleermaker, Remko Sybolds Siertsema, schoolonderwijzer);  

k.3.3. Margien Bakker geboren 19-01-1845 te Foxhol, (get. Jan Hindriks Smit, smid, Albert Jans Vossen, kleermaker, beiden te Foxhol), overleden op 29-09-1920 te Schildwolde gem. Slochteren, overleden echtgenoot Koop Mulder (Koop was een zoon van Hindrik Hillebrands Mulder en Menje Koops Bruininga, deze Menje was de derde vrouw van Cornelis Medendorp, de stiefvader van Margien Bakker (volgt u het nog?!)

k.3.4. Geert Bakker, postuum geboren 04-03-1847 te Foxhol (aangifte door Hinderika van Ham, vroedvrouw te Hoogezand, get. Albert Jans Vossen, kleermaker, Remko Sijbolts Siertsema, schoolonderwijzer, beiden te Foxhol), overleden op 11-02-1851 in huis B nr. 11 te Foxhol (get. Hindrik Jans Smit, smid en Albert Pieters Evenhuis, dagloner, nabuur)


Aaltje Andree, (Aaltje Jacobs Andreae) trouwt voor de tweede keer op 30-12-1847 te Hoogezand 

(get. Derk Pieters Medendorp, broer bruid, dienstknecht, Foxham; Harm Azing Andree,35 landbouwer te Kropswolde, Klaas Pieters Bakker, arbeider, Kolham, behuwdbroeder van de bruid; Brons Sluis, landbouwer, Kropswolde, goede bekende van beiden) 

met Cornelis Medendorp, geboren 28-07-1820 te Foxhol, huis B 36, (get. Johan Joseph Pekeskamp, kleermaker en Lukas Bakema, schoenmaker) trekschipper (1847), overleden (commissionair) op 28-03-1889 te Foxhol, huis B 92 (get. Johannes Berhardus Holtvester, kleermaker, Engelko Zijl, hoofd der school):

k. Fenna Petronella Medendorp, geboren 18-10-1849 te Foxhol (get. Albert Jans Vossen, kleermaker, Hindrik Jans Smit, smid), trouwt met Pieter Meijwes op 29-04-1876 in Hoogezand (get. oa Koop Mulder, zwager; overleden op 8 maart 1925 te Leeuwarden. 

Familiebericht. “Groninger courant”. Groningen, 25-02-1851, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 07-11-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010771614:mpeg21:p002

Cornelis Medendorp hertrouwde nog twee keer: 

H.2) op 14-02-1852 te Hoogezand 

(get. Pieter Cornelis Medendorp, arbeider, vader van bruidegom; Derk Medendorp, broer bruidegom, dienstknecht te Martenshoek, Albert Sijpko’s Kempinga, landbouwer Kropswolde, stiefvader bruid, Jan Schabels, broer bruid, landbouwer, Kropswolde)

met Elsje Schabels, geboren 15-07-1825 te Nieuwe Compagnie, dv Jan Everts Schabels (landbouwer) en Hinderkien Jans Maathuis;  overleden op 08-05-1853 in huis letter B, nr. 11 te Foxhol gem. Hoogezand (Albert Jans Vossen, kleermaker, Remko Sijbolds Siertsema, schoolonderwijzer)

k. Hinderkie Medendorp, geboren 22-12-1852 te Foxhol gem. Hoogezand (get. Remko Sijbolds Siertsema, schoolonderwijzer, Hindrik Jans Smit, smid), trouwt 31-03-1877 in Hoogezand met Roelof Hammink Buirma (koopman), weduwnaar van Trijntje Doedens, trouwt 2) 05-02-1880 te Scheemda met Ammo Lantinga (commissionair); overleden op 20-07-1883 te Groningen.

Familiebericht. “Groninger courant”. Groningen, 10-05-1853, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 07-11-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010772984:mpeg21:p005

H.3.) op 23-05-1863 te Hoogezand

(get. Albert Sijpko’s Kempinga, landbouwer, Kropswolde, stedevader van de comparant (hij was getrouwd met Hinderkien Jans Maathuis, moeder van Elsje Schabels, de overleden tweede vrouw van Cornelis), Sijpko Kempinga, halfbroeder van de comparant, Albert Vossen, kleermaker, Remko Sijbolts Siertsema, schoolonderwijzer, naburen)

met Menje Bruininga (45), geboren 25-11-1817 te Middelbert gem. Noorddijk, dv Koop Hindriks Bruininga en Trijntje Geerts Boerma. Ze is overleden op 11-12-1874 in huis B, nr. 90 te Foxhol, overleden echtgenoot Hindrik Hilbrands Mulder, bakker (get. Abraham Kanon, schipper, Engelko Zijl, hoofdonderwijzer, naburen). Tussen april 1859 en mei 1860 verloor Menje drie kinderen en haar echtgenoot. Haar zoon Koop Mulder trouwde met Margien Bakker, de dochter van Aaltje Andree en Geert Pieters Bakker.


Note: Foxhol lag in de gemeente Hoogezand, thans is dat de gemeente Midden Groningen.

Het vermelden van de getuigen heeft een doel: ik krijg daarmee een beeld van de buurt waar de families wonen en de sociale cirkel waarin men zich bevindt.


Bijvangst! Een interessante huwelijksketen: 


Bronnen:

delpher.nl: NIEUWSTIJDINGEN. ZWOLLE, den 31 Mei.. “Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant : staats-, handels-, nieuws- en advertentieblad”. Zwolle, 01-05-1849, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 06-11-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010113348:mpeg21:p001

Boek: Foxhol en Foxholsterbosch: Daan Hulsebos

Groninger Archieven: allegroningers.nl

Historisch Archief Midden Groningen: Inventarisnummer 1182 van archiefnummer HS01-001 in Archieven




Kiekerekie Poeie! 

Dorpskarakter in Foxhol: Amel Pieters Medendorp

Foxhol was een broedplaats van bijzondere mensen, volgens het zondagsblad van de Noord-Ooster uit 1947. Neem bijvoorbeeld het verhaal over ‘Lange Oamel’, die bij iedereen in Hoogezand bekend zou zijn geweest, maar niemand wist zijn achternaam. Amel is een toch wel bijzondere voornaam die hier in slechts enkele families voorkomt. Het artikel bevatte een paar aanknopingspunten: vrijgezel en woonde bij zijn zuster in Foxhol. 

Na enig onderzoek bleek al snel dat deze Amel een loot aan de stam van de familie Hartenhof is en Lange Oamel kriegt ook zien achternoam terugge: hai is aine van Medendorp. 

Pieter Cornelis (Kornelis) Medendorp, geboren 21-09-1794 te Uithuizen, zoon van Kornelis Pieters en Nanje Jans (woonden te Westerbroek in 1820, beiden zonder beroep, volgens ovl acte Pieter waren zij arbeiders). Pieter was in 1820 woonachtig te Westerbroek en was toen zonder beroep. Vervolgens komt hij in de archieven voor als trekschipper te Foxhol in 1820; als tapper te Foxhol in 1823; als landbouwer te Kropswolde, letter C nr. 47, in 1824, 1825, 1827. In 1850 was hij arbeider en woonde hij in huis letter B, nr. 17 te Foxhol; arbeider in Foxhol in 1852, 1857, 1860. In 1863 woondachtig in Foxhol, zonder beroep. Pieter is overleden op 12-08-1869 te Foxhol (gem. Hoogezand) (get. Jan Frinks, arbeider, Harm Klein, arbeider)

Pieter huwt op  14-12-1819, te Slochteren (resp. 25 en 30 jaar oud) met

Fennechien Cornelis Hartenhoff (Fennegijn Cornelis Hartenhof), geboren 08-11-1789 te Kolham, dv Kornelis Amels Hartenhof en Hindrikje Derks, overleden op 01-05-1851 te Foxhol gem. Hoogezand, huis Letter B, nr. 17 (get. Kornelis Woldendorp, winkelier en Jan van Bruggen, scheepjager)

De ouders van de bruidegom stemmen schriftelijk in met het huwelijk. De ouders van de bruid zijn overleden. O.a. haar broer Amel Cornelis Hartenhof en neef Jans Velthuis zijn getuigen. Fennechien had al een dochter, Hinderkien Hartenhof, geboren 7 juli 1815 in Kolham, huis nr.40, aangifte door grootvader; overleden op 08-06-1836 te Foxhol, huis letter B nr.28, (get. Jannes Schutte, timmerman, Geert Rammelaar, smid).

Pieter Kornelis Medendorp woonde in 1850 samen met zijn zoon Amel in huis nr.17 B Kropswolde, dat was in Foxhol. Oorspronkelijk stonden geregistreerd: Pieter, en de beide zoons Amel en Derk en schoondochter Anje Aikes in behuizing B, nr. 73K.  Derk en zijn vrouw vertrokken in 1864 naar Sappemeer.

Kinderen uit dit huwelijk:

k. Cornelis Medendorp, geboren 28-07-1820 te Foxhol gem. Hoogezand, (Johan Joseph Pekeskamp, kleermaker en Lukas Bakema, schoenmaker); trekschipper (1847), commissionair, overleden op 28-03-1889 te Foxhol gem. Hoogezand.

k. Amel Medendorp, geboren 17-03-1823 te Foxhol gem. Hoogezand (get. David Jans Braam, tapper en Gert Hensen, smid), overleden op 15 september 1888 in Foxhol, woonde in huis letter B nr. 25 (get. Hindrik Nieboer, timmerman, nabuur en Klaas Woltman, arbeider, nabuur); 

  • Bevolkingsregister: 1850-1859 Amel Medendorp, met ouders en broer Derk, wonen in Foxhol, huis nr. 17; 
  • Bevolkingsregister: 1860-1869 Amel Medendorp, inschrijving op 1 januari 1860, adres letter B, nr. 73K, met vader Pieter, broer Derk en diens vrouw Anje Aikes. Dit echtpaar vertrok in 1864 naar Sappemeer. Vader Pieter overleed in 1869; 
  • Bevolkingsregister: 1880-1889 Amel Medendorp (arbeider) Inschrijving op 1 januari 1880 (geboren 27 maart 1821, Hoogezand), Foxhol B 23K. 

k. Derk Medendorp geboren 13-05-1824 te Kropswolde gem. Hoogezand,  (get. Remke Jacobs Tepper, landbouwer, en Harmannus Lammerts Schierbeek, wolkammer), overleden op 28-01-1892 te Veendam, aan het Westerdiep, (Salomon Polak, koopman en Derk Bentum, kastelein);

k. Nanneco (Nanko) Medendorp, geboren 21-10-1825 te Kropswolde gem. Hoogezand  (get. Remke Jacobs Tepper, landbouwer, en Remko Jans Smit, korenmolenaar), dienstknecht, overleden op 26-04-1849 te Foxhol gem. Hoogezand, huis letter B, nr. 11 (get. Albert Jans Vossen, kleermaker, Remko Sybolds Siertsema, schoolonderwijzer); Nanko kwam dramatisch aan zijn einde: meer op De dood in de sloot.

k. Jantje Medendorp geboren 08-04-1827 te Kropswolde gem. Hoogezand  (get. Remke Jacobs Tepper, landbouwer, Hendrik Meints Pras, wever), overleden op 17-02-1907 te Foxhol gem. Hoogezand, overleden echtgenoot Hindrik Nieboer (get. Henderikus Veld, arbeider en Jakob Nieborg, arbeider), huis letter B, nr. 26. (Er was een zus van Pieter Kornelis Medendorp, Jantje, gehuwd met Bront Vos. Zij stierf als Jantje Cornelis Medendorp leeftijd 31 jaar, geboren te Uithuizen, overleden op 31-12-1818 te Groningen. In het huwelijk van Pieter en Fennichje zijn geen dochters naar de moeders vernoemd, er was maar één dochter en dat was deze Jantje. Vermoedelijk is ze vernoemd naar haar jonggestorven tante)

  • Bevolkingsregister: 1880-1889 Jantje Medendorp, wed. Nieboer, Inschrijving op 1 januari 1880 (geboren 27 maart 1821, Hoogezand), Foxhol B 22. Op hetzelfde moment woont broer Amel op nummer B23 K. (Ik ga er vanuit dat K staat voor kamer.)
Advertentie. “Nieuwsblad van het Noorden”. Groningen, 23-06-1907, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 07-11-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010890417:mpeg21:p010

Bronnen:

www.delpher.nl Een halve eeuw geleden  “De Noord-Ooster”. Wildervank, 22-03-1947. Geraadpleegd op Delpher op 04-11-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMVEEN01:000084440:mpeg21:p003

www.allegroningers.nl

https://historischarchief.midden-groningen.nl/

  • Bron: Bronvermelding Bevolkingsregister, archiefnummer HS01-001, inventarisnummer 1182, blad 33 Gemeente: Hoogezand Periode: 1850-1859;
  • Bronvermelding Bevolkingsregister, archiefnummer HS01-001, inventarisnummer 1183, blad 118 Gemeente: Hoogezand Periode: 1860-1869;
  • Bronvermelding Bevolkingsregister, archiefnummer HS01-001, inventarisnummer 1106, blad 31, aktenummer 1 Gemeente: Hoogezand Periode: 1880-1889)



Graftour: Kolham (1)

Samen met @Geneatine bracht ik onlangs een bezoek aan het kerkhof in Kolham. Voor haar de eerste keer, voor mij een herhaling: mijn voorouders Hartenhof en Broekema liggen er begraven. Zo is er nog de grafsteen van Sietse Broekema en Pieterke Hartenhof en hun jong gestorven dochter Stijntje. De steen begint nu echter wel in verval te raken…

Deze steen is ergens midden op het kerkhof te vinden (goed zoeken!)

Locatie: https://goo.gl/maps/M93Ax9kvPKBft7376

Naar Graftour: Kolham (2) Hartenhof, Bos, Begeman, Meijers




Graftour: Kolham (2)

Hartenhof x Bos; Bos x Begeman; Begeman x Meijers

Behalve de voorouders Broekema – Hartenhof zijn er nog twee andere stèles die mijn aandacht trokken, en wel die van Oltman Begeman en Maria Meijers. Er ligt een lijn van deze mensen naar de familie Hartenhof en die connectie intrigeert me al geruime tijd.

Mijn voorvader Amel Hartenhof was getrouwd met mijn voormoeder Hindrikje Hindriks Bos. Amel’s broer Kornelis Hartenhof was getrouwd met Hindrikjes zuster Wobbegien Hindriks Bos. Beide broers waren landbouwers in Kolham. Amel woonde aan de zuidzijde van de doorgaande weg van Kolham, schuin tegenover de huidige school en Kornelis woonde aan de noordzijde, ten oosten van de school. Ze bezaten grond vanaf Kolham tot Sappemeer. De Joodse begraafplaats aan de Knijpslaan in Kolham is aangelegd op land dat door Kornelis aan de Joodse gemeenschap werd verkocht.

Amel en Hindrikje kregen samen drie kinderen, waaronder Hindrik Hartenhof (de vader van Pieterke Hartenhof, die we in Graftour: Kolham 1 tegenkomen). Het noodlot sloeg toe en Amel stierf jong. Hindrikje, ook nog maar 28 jaar oud, hertrouwde na een klein jaar met ene Oltman Begeman, die dan 26 jaar oud en boerenknecht in Kolham is. Amel’s broer en dus twee keer Hindrikjes zwager, Kornelis Hartenhof is éen van de de getuigen. Oltman en Hindrikje krijgen samen nog maar liefst acht kinderen, en zwager Kornelis is vaak als getuige bij een aangifte van geboorte aanwezig. Er lijkt dus sprake van een goede onderlinge band.

Maar dan, rond 1841, is de situatie drastisch gewijzigd. Zwager Kornelis vinden we op dat moment terug in Veendam, als arbeider en als hij in 1844 aangifte doet van het overlijden van zijn vrouw Wobbegien (45 jaar oud) is hij zelfs geregistreerd als scheepsjager. Wat is daar toch gebeurd? Ik ben er nog steeds niet achter. Kornelis sterft in 1846 in Harkstede, maar blijkt op dat moment nog woonachtig in Veendam te zijn geweest. De vier jongste kinderen van Kornelis en Wobbegien, die nu wees zijn, worden uiteindelijk in het armenwerkhuis in Kolham ondergebracht. Daar resideert de van oorsprong Oost-Friese Maria Meijers als werkhuismoeder. Het armwerkhuis in Kolham is in de periode tussen 1847 en 1849 tot stand gekomen. Lang kan Maria er dus nog niet geweest zijn.

1846 is sowieso geen goed jaar:

en als Hendrikje 44 jaar oud is, komt in november van dat jaar haar leven ten einde. En zo is er van het oorspronkelijke klaverblad Hartenhof x Bos niemand meer in leven. Is Oltman de spreekwoordelijke lachende derde? De gebouwen en landerijen van de Hartenhof’s staan later op zijn naam. En hij laat er geen gras over groeien:

Advertentie. “Groninger courant”. Groningen, 27-11-1846, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 05-09-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010771181:mpeg21:p004
Advertentie. “Groninger courant”. Groningen, 29-01-1847. Geraadpleegd op Delpher op 05-09-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB23:003486009:mpeg21:p00004

Hij is achtergebleven met acht kinderen, de oudste jongens Hartenhof zijn het huis al uit, uit het eerste huwelijk woont alleen stiefdochter Aaltje nog bij hem. Zijn eigen jongste kind is vijf jaar oud. Oltman vindt uiteindelijk wel een heel passende oplossing: hij trouwt in november 1850 met de armwerkhuismoeder, Maria Meijers. Jammer genoeg lijkt het erop dat de werkhuismoeder niet heel erg betrokken was bij haar functie noch bij de andere Hartenhof-familie: er is geen plaats voor de kinderen van zwager Kornelis en Wobbegien in het nieuwe gezin. Maria en Oltman laten hen achter in het werkhuis…

Oltman en Maria krijgen samen nog één kind: Frederik. Dat jongetje wordt niet oud, het sterft op 9-jarige leeftijd.

Locatie: https://goo.gl/maps/M93Ax9kvPKBft7376

Bronnen:

  • allegroningers.nl
  • familysearch.com
  • wikipedia.com
  • veenkoloniaal museum, scheepsjagerpenningen
  • archief ned. herv. gemeente Kolham, rijksarchief Groningen

De namen kennen verschillende variaties: Cornelis, Kornelius, Hartenhoff, Hindrikkien, Hendrikje, Wubbina, Oldman, Oltman Berends Begeman.




Bevroren oude kaartlegster te Sappemeer

Jantje Sesselaar, geboren Nienhuis, uit Martenshoek

Het was een koude dag, die 20e maart 1888. Het vroor, de temperatuur was -1,3 graden celsius en er viel sneeuw. Van bovenstaand krantenberichtje werd het me vandaag ook een beetje koud om het hart. Een vrouw, bekend als de oude kaartlegster, stierf een kille dood. Ik wilde toch wel graag een beetje meer van haar weten. Het bleek te gaan om Jantje Nienhuis, die was getrouwd met Willem Sesselaar. En dat oud, dat is ook maar relatief: 57 jaar. Middelbaar, zou ik denken. Vier maanden na haar verscheiden hertrouwde haar weduwnaar. Lang duurde zijn nieuwe huwelijk niet: twee jaar later had ook hij het loodje gelegd.

Jantje Nienhuis, geb. 05-08-1830 Woltersum, Ten Boer, ov 20-3-1888, 57 jaar, Sappemeer dv Barteld Garbrands Nienhuis (kleermaker) x Kornelske Hindriks Poort, huwt (31 jr) op 04-08-1862 Willem Sesselaar, (25 jaar) timmermansknecht, geb. 25-05-1836 te Hoogezand, zoon van Willem Willems Sesselaar en Aaltje Kuijpers, overleden op 21-04-1890 te Hoogezand.

Huwelijksakte vermeldt: Leentje Nienhuis. Bij het huwelijk wordt zoon Johannes geëcht.

Kinderen uit het huwelijk:

  • Johannes, * 19-05-1862 te Martenshoek gem. Hoogezand in onecht geboren, aangifte door Willem Sesselaar. Johannes is vermoedelijk genoemd naar de in 1859 gestorven broer van zijn vader. Gehuwd met Frouwke Nieborg; overleden op 31 december 1899 in het Kaiser Wilhelm Hospital in Eving, NRW, Duitsland;

  • Willem, * 22-05-1865 te Martenshoek gem. Hoogezand, overleden op 19-07-1866 te Martenshoek gem. Hoogezand;

  • Willem, * 02-07-1867 te Martenshoek gem. Hoogezand, sjouwerman 1901, (in 1901, 1904, 1909 Norg, Veenhuizen, gevangenis)

  • Aaltje * 23-12-1872 te Hoogezand, overleden op 18-07-1959 te Groningen, gehuwd met Jan Lentz.

  • Bareld, * 10-03-1870 te Martenshoek gem. Hoogezand, overleden op 20-06-1872 te Martenshoek gem. Hoogezand.

Weduwnaar Willem Sesselaar, timmermansknecht, zoon van WIllem Willems Sesselaar en Aaltje Kuijpers, hertrouwt op 21 juli 1888 met Jitske Smittenberg, 49, wv Pieter Venema (overleden op 23-02-1880), overleden op 16-04-1907 te Kolham gem. Slochteren dv Willem Smittenberg en Lammechien Venema.

Bronnen:
www.allegroningers.nl
historischarchief.midden-groningen.nl
www.delpher.nl
www.familysearch.com