Blog

(Wildrik Claas Boldewijns)

Bron: Register trouwen 1750-1812 ‘s Gravenhage p. 15, 19 april 1767

Tijdens een ouderwetse zoektocht, dat is bladerend in een -nog niet geïndexeerd- trouwregister van Den Haag, stuitte ik op een bruidegom Wildrik Klaasz Boldewijn uit Beerta. Zo’n naam valt op, tussen alle Hagenezen en Hagenaren. Aangezien mijn voorouders (met naam Waldrik) voor een deel uit Beerta komen, was mijn interesse gewekt en werd er weer een onderzoekje geboren. Het leidde me uiteindelijk zijdelings naar de Nadere Reformatie, waarin voor Oost Groninger predikant Wilhelmus Schortinghuis een belangrijke rol was weggelegd. Als u iets ouder bent, hebt u vast weleens gehoord over de 5 nieten: “wil niet, kan niet, weet niet, heb niet en deug niet”. Die stammen uit de koker van Schortinghuis. Meer hierover op wikipedia.  Een actie van de vader van Wildrik, Claas Boldewijn, tegen de nieuwerwetse geloofs fratsen, werd kleurrijk beschreven en geeft een inkijkje in de verleden tijd. Beerta, Midwolda (oa Ennemaborg) worden levendig beschreven in een boekje over Schortinghuis en de vijf nieten, en zo ook de kleding van die tijd. Erg leuk voor geïnteresseerden.

Alhoewel de eerste Baldewijn, afkomstig uit Duitsland, een fors aantal nazaten had, vind ik geen nakomelingen met familienaam Boldewijns terug in de omgeving van Beerta na 1811.

Ook over Wildrik valt weinig te vertellen, behalve dat hij met een Haags meisje trouwde en vier kinderen kreeg, waarvan twee zonen en een dochter de volwassen leeftijd bereikten. 

Mijn oorspronkelijke aanname was dat Wildrik misschien militair was, maar dat heb ik niet kunnen bewijzen. 

Wel heb ik dankzij Wildrik, zijn vader Claas en diens vader Boldewijn weer meer over de geschiedenis van Beerta, Midwolda en omstreken geleerd. Dat maakt toevalsvondsten nou zo leuk!

1. Wildrik Klaaszn. Boldewijns

Wilderik werd gedoopt als Wildrik, op 19 oktober 1739 in Beerta, zoon van Claas Boldewijn en Jantje Hindriks. 

Wilderik Klaasz. Boldewijns, j.m. geb. te Beerta in Groningen, trouwt op 19 april 1767 in ‘s Gravenhage met  Maria Susanna Forcht (sic), j.d., geb. en beide wonende alhier (bron 1).

Wildrik Boldewijn is overleden op 23 november 1811 in Haarlem (bron 2).

Zijn weduwe verkoopt in 1813 het huis B 93 in Voorburg aan Jacob de Vlaming, Ze wordt vertegenwoordigd door Hendrik de Gruijter (bron 3).

Maria Susanna Furcht is geboren op  6 juli 1737 Gravenhage, en overleed op 15 oktober 1822  in Haarlem, in de St. Anthonistraat wijk 2, nr. 737, wed. Wildrik Boldewijn, nalatende kinderen doch geen vaste goederen (bron 4).  

Kinderen uit dit huwelijk: 

(Bron 5)

1. Dorotea Wilderiks Boldewijns, geb. Voorburg, dp. 15 oktober 1769 in Voorburg (Nederduitsch gereformeerd) naaister in 1821, trouwt op 04-10-1821 te Haarlem met Theodorus Koningsbruggen (Dirk), wed. van Johannes Nicolaes van Weidenweijen, woont in 1821 op hetzelfde adres als haar moeder, in de Sint Anthoniestraat. 
2. Klaas Wildriks Boldewijns, geb. Voorburg, dp. 28 februari 1768 in Voorburg, hij is 54 jaar op 22 apr. 1822 (aangifte ovl. broer Henderik), timmermansknecht, binnen de stad Delft, geh met Maria van der Linden. Vader Wildrik Klaasz. Boldewijns is getuige bij doop kleinzoon Wildrik Klaassens, op 17 december 1795 in Delft, in de Nieuwe Kerk. 
3. Henderik Wildriks Boldewijns, geb. in Voorburg, dp. 16 juli 1772 in Voorburg, ovl. 22 april 1822 in Zegwaart (aktes Zoetermeer), 50 j, winkelier, Dorpsstraat 28.
4. Johannes Wildriks Boldewijns, geb. Voorburg, dp. 1 december 1776 in Voorburg, vermoedelijk jong gestorven. 

2. Claas Boldewijns 

Wildrik was een zoon van Claas Boldewijns en Jantjen Hindriks, echtelieden in de Beerta. 

Jantjen Hindriks, huisvrouw van Klaas Boldewijns werd aldaar als lidmaat aangenomen, op onderwijs en belijdenis des geloofs op 28 februari 1721. Klaas Boldewijns werd twee jaar later lidmaat, eveneens op onderwijs en belijdenis des geloofs, op 12 maart 1723. Hij was standvastig in zijn geloof, gezien het eerder gemelde. 

Claas Boldewijns is geboren in Beerta en daar vermoedelijk gedoopt op 27 november 1687. 

Een registratie van het huwelijk heb ik (nog) niet gevonden. Ik vind het opvallend dat er geen kind Boldewijn in dit huwelijk is gedoopt. Wellicht was er of waren er nog dopen voor 1720. 

Kinderen:

1. Marie, dp. 20-01-1720, Klaas, Jantjen Henriks
2. Teetje, 21-12-1721, Klaas Boldewijns
3. Etjen, dp.  28-05-1724, Beerta 
4. Henrik, 19-01-1727, Beerta
5. Harm, dp. 28-09-1729, Beerta, Claas Bolwijns
6. NN. dp. 07-05-1730 Beerta, v. Claas Boldewijns
7. Etjen, dp. : 27-07-1732, Beerta, m. Jantjen
8. Ettje, dp. 15-08-1734, Beerta,
9. Harm, dp.  15-04-1736, Beerta, 
10. Wildrik, dp. 19-10-1739, Beerta, zoon van Claas Boldewijn en Jantje Hindriks, 

Op 6 februari 1731 komt het echtpaar voor in de Rechterlijke Archieven van Beerta (transcriptie S. Abels), het leent 50 Caroli guldens a 5% vanwege geleverde waren van Geert Sebes en Geeske Harms, echtelieden. Dit gaat over hout, voor hun nieuw te bouwen huis. 

Kerkenraad Beerta, consistorie 20 maart 1731, Claas Boldewijn wordt op het matje geroepen inzake zijn gedrag op 27 februari jongstleden, tegen Hendrik Jans Knoopmaker. Hij heeft een bijeenkomst door behoorlijk tekeer te gaan, zodanig dat de aanwezigen het huis uitvluchtten. Hij heeft Hendrik Jan nog gelopen en op de weg gescholden, hoeren, dieven, schurken en duivelse fijmelaar. Maar alhoewel hij is geciteerd, is hij niet verschenen. Een week later worden er verschillende verklaringen afgegeven, door aanwezigen en getuigen. O.a. Geertje Clasens, wed. Jan Egbers, die een halfzuster van Claas vrouw Jantje Hendriks blijkt te zijn overigens, Hero Ringels, Jurrien Berents, Ufke Folkers en Bouwe Hindriks, diens huisvrouw. Claas Boldewijn had gezegd dat hij een brief voor Geertje had. Geertje zegt geen brief gekregen te hebben. Claas verschijnt deze keer wel en wordt binnengeroepen en krijgt de beschuldigingen voorgeworpen.Claas ontkent de aantijgingen en brengt zelf een attestatie in, die door diaken Wubbo Kiers gelezen wordt en wordt hem verzocht weer te examineren. Claas gedraagt zich onbeschaamd en toegrijpen, hij moet buiten wachten. De attesten zijn van lieden die geen lidmaat van de kerk zijn, en dus niet binnengeroepen kunnen worden, te weten Harm Harms, Jan Harms, C. Fabius en A. Fabius . De raad is wel overtuigd van de zonde van Claas Boldewijns en hij wordt van het avondmaal geweerd. Hij krijgt de vermaning mee om zijn zonde te belijden en voor God te betreuren, vergeving te vragen en gewassen te worden in het bloed van de Here Jesus. En daarmee besluit dominee Lubbers de bijeenkomst.  Op 11 december wordt opgetekend dat de zaak is afgedaan. Claas heeft schuld beleden en zijn suspensie wordt opgeheven.

Op 8 oktober 1737 wordt Claas Boldewijns genoemd als voormalig eigenaar van een behuizing met beklemming, nu door Tiark Udema en Roeleff Haitzema verkocht aan Anje Tiarks, wed. Albert Aeikes. Aankoopbrieven van 27 maart 1723 Nieuw Beerta en 27 juni 1733 te Winschoten. 

Het echtpaar Claas Boldewijns en Jantjen Hendriks wordt genoemd in een huwelijkscontract dd 16 april 1739, Beerta, het krijgt, met hun kinderen, recht van representatie.  Jantje Hendriks is een halfzuster van Geertje Clasens, wed. Jan Egberts, zij trouwt met Claas Ypes. Claas Boldewijns en Jantjen Hendriks en hun kinderen krijgen recht van representatie in het HC 16 april 1739, Beerta. Claas Boldewijns is dan sibbevoogd over het voorkind van Geertje Clasens. 

Claas Boldewijn komt op 31 mei 1759 (fol. 213) nog voor als principaal voormond, in Register van aantekeningen 1732-1782, archiefnummer 732, inventarisnummer 1066, aktenummer 732, Kerkelijke gemeente Oude Pekela, periode: 1732-1782

Aan de hand van volgende fragment kunnen we ons een beetje voorstellen hoe Claas Boldewijns’ plek in de wereld was: 

Al staat hier Claas Coldewijns, het betreft daadwerkelijk Claas Boldewijns. 

(Bron 7)

De oefenaars te Blijham De Labadisten in onze provincie roerden zich. “Winschoter courant”. Winschoten, 24-09-1949, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 28-09-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMRHCG03:163529021:mpeg21:p00004

3. Boldewijn Jansz, ook Baldewijn 

“Baldewijn Jansz van Osenbrugge” (Osnabrück) en “Maria Claessen omtrent Hamburgh” trouwen op 20-06-1680 in Midwolda, “beyde residerende tot  Midwolda”. 

Waarschijnlijk hertrouwde Boldewijn: Huwelijk Boldewijn Jans van Beerta T. 12-04-1722 Beerta met Eeuke Harmens van Ekamp, wed. Hindrik Jans. In het lidmatenregister van Beerta komt zij voor als Eeuwke Harms van Finsterwolde, getrouwd aan Boldewijn,( lidmaten Beerta 06-1722)

Kinderen van Boldewijn en Maria: 

1. Jan Boldewijns, dp. 04-04-1681, Beerta, T. 01-10-1706  Anje Tammes, van Termunten, Beerta, komt ook voor als Jan Bollewijn. “Noch Boldewijn Jans en Maria sijn huijsvrouwe, woonende Westert in de Beerta, in Febus Huis [dank voor transcriptie @geneatine],  gedoopt hare soone Jan” 

Kinderen:

1. Maria Jans, dp. 03-11-1709 Termunten, dv Jan Bollewijn
2. Jantjen Jans, geb. Groot Termunten, dp.17-08-1712 Termunten
3. Claas Jans, geb. Groot Termunten, dp. 02-01-1718 Termunten (Bollewijn)
4. Trijntje Jans, geb. Termunterzijl, dp. 18-06-1719 Termunten (Bollewijn)
5. Jan Jans, geb. te Groot Termunten, dp. 29-11-1722 Termunten (Bollewijn)

2. Trijntie Boldewijns, dp.19-11-1682, Beerta, “Dito Boldewijn Jans en Maria dochter gedoopt met naem Trijntie”, verder geen spoor van gevonden 
3. Claas Boldewijns, verm. dp. k. 27-11-1687 Beerta, “Noch het kind van Boldewijn Jans” getrouwd met Jantjen Hendriks, geen huwelijk gevonden, komen ook voor als Claas Boldewijn, Claas Bolwijns, Klaas Boldewijns, Boldewijn, Jantjen Henriks, Jantje Hindriks. (Opvallend: geen zoon Boldewijn in dit gezin, maar wellicht is deze er wel geweest voor 1720) 

Kinderen:

1. Marie Klaasen, dp. 20-01-1720, Beerta, 
2. Teetje Klaasen, 21-12-1721
3. Etjen Klaasen, dp.  28-05-1724, Beerta 
4. Henrik Klaasen, 19-01-1727, Beerta
5. Harm Klaasen, dp. 28-09-1729, Beerta
6. NN.  Klaasendp. 07-05-1730 Beerta,
7. Etjen Klaasen, dp. : 27-07-1732, Beerta, 
8. Ettje Klaasen, dp. 15-08-1734, Beerta,
9. Harm Klaasen, dp.  15-04-1736, Beerta, 
10. Wildrik Klaasen, dp. 19-10-1739, Beerta,

4. Aanname: Herman Boldewijns x Grietje Arents, T. 06-05-1708, Beerta, (aanname dat dit een zoon is opv vernoeming, Jan, Claes, Boldewijn)
   1. Sara Hermans, dp. 16-12-1708, Beerta
   2. Jan Hermans, dp.29-06-1710, Beerta 
   3. Claes Hermans, dp. 22-10-1713, Beerta 
   4. Boldewijn Hermans, dp. 17-05-1716, Beerta
   5. Berent Hermans, dp. 19-12-1717, Beerta
5. Wijntje Boldewijns, T. 17-08-1710 Beerta (waarbij geen bruid genoteerd), x 1) Geeske Jans, 

• Boldewijn Wijntjes, dp. 13-08-1713, Beerta 
• Hindrik Wijntjes,dp. 05-04-1716, Beerta
• Klaas Wijntjes, dp. 16-03-1721, Beerta
• Roelv Wijntjes, 16-03-1721, Beerta

Wijntje Boldewijns T. 2) 29-06-1721 Beerta met Engel Derks, lidmaat 27-02-1722, 

Kinderen: 

• Derk Wijntjes, dp. 19-04-1722, Beerta
• Harm Wijntjes, dp. 13-02-1724, Beerta
• Maria Wijntjes, dp. 20-05-1725,  Beerta
• Harm Wijntjes, dp.  17-08-1727, Beerta
• Heme Wijntjes, dp.05-10-1732, Beerta
• Maria Wijntjes, dp. 10-05-1736, Beerta

Kinderen:

• Herman Sijbolts, dp.05-03-1721, Scheemda
• Maria Sijbolts, dp.  24-12-1724, Scheemda (m. Anneke Bolwijns)

7. Pieter Boldewijns, ook Peter, verm dp. 10-11-1695 Beerta. T. 13-01-1720 Doetjen, ook Doedjen Jans,

Kinderen:

1. Marie Pieters, dp.  20-10-1720, Beerta
2. Marie Pieters dp. 21-06-1722, Beerta 
3. Anke Pieters, dp.  03-12-1724, Beerta 
4. Harm Pieters dp.11-04-1728, Beerta 
5. Boldewijn Pieters, dp. 12-08-1731, Beerta 
6. nn (meisje) dp.12-03-1734, Beerta 
7. …tien, dp. 02-09-1736 Nieuw Beerta, Beerta

Pieter Boldewijns T. x 2) Nieuw Beerta 14-07-1737 met Grietie Jans van Vlagtwedde

Kinderen: 

8. Hinderkijn Pieters, dp. 20-03-1739 Vlagtwedde, Beerta
9. Jan Pieters, dp. 15-01-1741 Vlagtwedde, Beerta

Onder voorbehoud: er is een kind, genaamd Salemie, dp. 9 november 1690, Beerta, “een kind van een vrouw uit Hamborgh bij Boldewijn Jans inwonende op wijlen Epko Phoebens landt”. Zoals ik het lees is het geen kind van het echtpaar Boldewijn Jans en Maria, want dat echtpaar was wel al bekend, zie de kinderen hiervoor. Zoeken naar de oorsprong van de naam kom ik uit op Arabische oorsprong. Wellicht waren het doortrekkende onbekenden. Helemaal uitsluiten dat dit een kind is van Boldewijn Jans en Maria kan ik niet. 

Akte 6 Oktober 1693 

 Uit het stadsbestuur van Groningen: Op de requeste van het grootste en voornaemste deel der Ingesetenen van de Oude Beerta, ten einde dese vrijwillig sodaene taxatie, raackende het anstellen van een nieuwe schoolmester door dien de oude Peter Matthias on willigh en onbequaam coomt te gedragen mooge worden geapprobeert, en bij aldien jemant naderhandt in het belooffde onwilligh muchte worden bevonden daer voor bij rechte te moogen actioneren. En sal dat beloofde niet langer stant grijpen als geduirende ’t leven van de oude Mester voornoemt.

Gehoort het rapport van de Edele Erentveste Heer Borgemester Johad van Julsingha en sijn Edelheits Assessore Hebben de H. Heeren Borgemesteren ende Raadt Remonstranten versoeck in voegen in desen requeste gedaen geapprobeert, en verders verstaen dat de onwillige na proportie neffens andere hier in sullen hebben te contribueren, off dat andersints dubbelt schoolgelt sullen hebben te betalen.

Baldewijn Jans ondertekent mede en belooft te betalen 5 stuivers 

(bron 6)

Bronnen:

Bron 1: Familysearch, Register trouwen 1750-1812 ‘s Gravenhage”Netherlands, Zuid-Holland, Church Records, 1367-1916,” images, FamilySearch (https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89QJ-C6QP?cc=2037907&wc=SMM2-SP8%3A1292923701%2C345830402%2C346508101 : 21 August 2014), Nederlands Hervormde > s-Gravenhage > Trouwen 1750-1812 > image 381 of 1061; Rijksarchiefdienst Nederlands, Zuid-Holland (Netherlands National Archives, Zuid-Holland).

Bron 2: Huwelijksbijlagen, Huwelijksakten van de gemeente Haarlem,Haarlem, Aktenummer 147Registratiedatum 04-10-1821Collectie burgerlijke stand van de gemeente Haarlem.Dorothea Boldewijn

Bron 3: Genoemd in Not. akte, dd 25-05-1813, ‘s Gravenhage, Hendrik de Gruijter voor Maria Susanna Furcht, wed. Wildrik Boldewijn, verkoop huis B 93 in Voorburg aan Jacob de Vlaming.

Bron 4: Overlijdensakte Maria Susanna Frucht

Bron 5: Voorburg, Zuid-Holland, Nederland, Doopaantekeningen, 1682–1819, 1711–1819, Klappers

bron 6): 1605 Stadsbestuur van Groningen (2), 1594 – 1815https://www.groningerarchieven.nl/archieven?mivast=5&mizig=210&miadt=5&miview=inv2&milang=nl&mialg=13055774&micode=1605&minr=3456556

bron 7) Titel Schortinghuis en de vijf nietenUitgever B. DekemaAuteurs Hendrikus van BerkumJaar van uitgave 1859Aantal pagina’s 258Herkomst Universiteitsbibliotheek

Algemene bronnen:

allegroningers.nl

delpher.nl

wiewaswie.nl

Note: In Breda wordt op 21 december 1763 op belijdenis des geloofs aangenomen in de Nederduits gereformeerde kerk: Wildrik Bolwijns. Wellicht is dat deze Wildrik, maar ik kan dat niet bewijzen. Wildrik Bolwijns, Lidmaten NG Breda 1656-1890, inventarisnummer 140, blad 378Gemeente: BredaPeriode: 1656-1890